- Ana Sayfa
- Veri Setleri
- Tarihi Mescitler
- tarihi_mescitler.csv
CSV
tarihi_mescitler.csv
Şehirde bulunan tarihi mescitlerin açıklamaları ve enlem-boylam koordinat bilgileridir.
| Title | Content | Lat | Lon |
|---|---|---|---|
| Şeker Füruş Mescidi | <p>Mescit, kitabesine göre Şekerfuruş diye meşhur Şaban oğlu Hasan tarafından, I. Alâeddin Keykubat zamanında yaptırılmıştır. İki kitabesi olan mescidin, kitabelerinden biri inşasına, diğeri de tamirine aittir. Mescidin inşa kitabesi nin Türkçe çevirisi şu şekildedir: “Bu mescidin yapılmasını, büyük sultan, Keyhüsrev oğlu Keykubat’ın saltanat yıllarında, yüce Allah’ın rahmetine muhtaç, zayıf kul, Şekerfuruş diye bilinen Şaban oğlu Hasan 617 yılı Recep ayı başlarında emretti.” Mescidin, batı giriş kapısı üzerindeki celi talik hatlı Osmanlı Türkçesiyle yazılmış üç satırlık tamir kitabesinin okunuşu da şöyledir: “İşbu mescîd-i şerîf imâmı tarafından tecdîden ta’mîrine muvaffak olunmuştur. İhvân ve erbâb-ı kulûbdan bâni ve mu’ammîrini hayır ile yâd ve güzel du’â edilmesi için ricâ olunur. 2 Haziran 1339/16 Şevval 1341.” Kare planlı ve tek kubbeli mescidin beden duvarları altta kesme taş, üstte tuğla malzemeden inşa edilmiştir.</p> | 37.86895 | 32.492554 |
| Sırçalı Mescid | <p>Karatay ilçesi, Sırçalı Mescit (günümüzde Nakiboğlu) Mahallesi’ndedir. Debbağlar Mescidi olarak da bilinen yapı, halk arasında çiniye sırça denilmesinden dolayı ismini Sırçalı Medrese gibi zengin çinilerinden almıştır. Ayrıca bu bölgede debbağların bulunmasından dolayı Debbağlar Mescidi ismiyle de anılmıştır. II. Bayezit, Kanuni ve III. Murat dönemi tahrir kayıtlarına göre diğer bir ismi de Kubbeli Mescit’tir. Yapının inşasında kesme taş, moloz taş ve tuğla kullanılmıştır. Yapıda her hangi bir kitabe bulunmadığından banisi, mimarı ve inşa tarihi bilinmemektedir. Mescit, XIII. Yüzyılın ikinci yarısına tarihlendirilmektedir. Mescidin harimindeki mihrabı tamamen çini ile kaplanmıştır. Konya’daki Selçuklu yapıları içerisinde, günümüze kadar özgün durumunu koruyabilmiş en güzel mihraplardan birisidir. </p><p>Mescit, Konya şeriye sicil kayıtlarlarına göre 1275/1858 yılında müderris Sarı Hafız Süleyman tarafından onarılmış ve yanına yirmi dört oda ile iki dershanesi olan medrese ilave edilerek vakfiyesi düzenlenmiştir. Söz konusu medrese 1931 yılında yıkılmıştır. Mescidin Konya şeriye sicil kayıtlarlarına göre bir zaviyesinin de bulunduğu anlaşılmaktadır. Bir dönem cüzzam hastaları muhafaza edildiği bu zaviye de 1280/1863 yılında yıldırım düşmesi sonucu yıkılmış ve yeniden yapılmıştır. </p> | 37.874513 | 32.502204 |
| Furgan Dede Mescidi | <p>Karatay ilçesi Sahibi Ata Mahallesi Karamani Mehmet Paşa Sokağı’nda yer almaktadır. Derinlemesine yönelen, içten içe 10,20x5,25 m ölçülerindeki dikdörtgen planlı mescit, kubbe ile örtülü harim ve kuzeyindeki son cemaat yerinden oluşmaktadır. Horasan erenlerinden ya da Mevlâna Celaleddin-i Rumi’nin müritlerinden olduğuna inanılan ve son cemaat yerinin batı bölümünde gömülü olduğu düşünülen Furkan Dede tarafından yaptırılan ilk mescidin yerine inşa edilen günümüzdeki yapının kesin inşa tarihi bilinmemektedir Ancak genel özellikleri dikkate alındığında mescidi, XIX. yüzyılın sonlarına tarihlendirmek mümkün görünmektedir.</p> | 37.866511 | 32.492446 |
| Müftü Abdullah Mescidi | Dikdörtgen planlı mescide giriş doğu cephedendir. Yakın tarihte tavanı betonarme olarak yenilenmiş ve üstü kiremit çatı ile örtülmüştür. Mahfil ahşap malzemeden yapılmıştır. Minber ahşaptan sade görünümlüdür. Mihrap mermerden ve mukarnaslı özellik arz etmektedir. Güney cephede yer alan basık kemerli iki pencere ile harim aydınlatılır. Kuzey ve batı cephe sağırdır. | 37.874345 | 32.505822 |
| Bulgur Dede Mescidi | <p>Anadolu Türk mimarisi örnekleri içinde alışılagelmiş formların dışında kalan yapının bugün sadece mescidiyle ona bitişik bölümleri ayakta olup diğer bölümleri çevre dükkânlarının altında kalmıştır. XIII. Yüzyılın ortalarına veya en geç sonlarına ait olan yapı, kesme taş alt yapı üzerinde tuğladan inşa edilmiştir. Konyalı’nın Bulgur Dede Mescidi diye kaydettiği tuğla kubbe ile örtülü kare planlı mescit muhtemelen geniş bir yapılar topluluğunun bir parçasıdır. Dikdörtgen mihrap nişinin ait kısımlarında ve duvarlarda sıva altında kalmış Selçuklu Dönemi çini mozaik ve kaplama izleri seçilmektedir. Bulgur Tekkesi’nin inşa tarihi, asıl adı, ait olduğu tarikat ve banisinin kimliği belli değildir. Rivayete göre bulgurcuk* denilen kaşıntı hastalığına tutulan hastalar buraya getirilir, türbedar hastanın getirdiği ince bulguru ağzına alarak onun kaşınan yerlerine püskürtünce hastanın iyileştiğine inanıldığı için halk buraya Bulgur Tekkesi adını verilmiştir. </p> | 37.869264 | 32.500179 |
| Erdemşah Mescidi | <p>Kalecelp Mahallesi’ndeki bu yapı, kubbe ile örtülmüş kübik bir harimden ibaret bir Selçuklu mescididir. Halk arasında Kalecelp Mescidi olarak anılır. Kitabesine göre 617/1220 yılında Selçuklu devlet adamlarından Şemseddin Erdemşah tarafından yaptırılmıştır. Kitabesinin Türkçe tercümesi şöyledir: “Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla. Bu mescidi, büyük sultan, dinin ve dünyanın yücesi, fetihler sahibi müminlerin emirinin yardımcısı, Keyhüsrev oğlu Keykubat’ın saltanatı sırasında, Tanrı’nın rahmetine muhtaç zayıf kul Hacı İsmail oğlu Şemseddin Erdemşah 617 yılında yaptırdı. Allah’a hamdolsun.”</p> | 37.870191 | 32.495719 |
| Karaaslan Mescidi | <p>Mescit, Karatay ilçesine bağlı Şems Mahallesi’nin Apalılar Sokağı’ndadır. Kitabesi bulunmayan yapının yapım tarihi kesin olarak bilinememektedir. Ancak bazı bilgi ve belgelerden hareketle, XIII. yüzyılın ilk yarısında inşa edilmiş olabileceği anlaşılmaktadır. Yapının isminden yola çıkılarak, Ziyaeddin Karaaslan tarafından inşa edilmiş olma ihtimali yüksektir. Bu mescitten başka Ziyaeddin Karaaslan’a ait bir türbe ve hankâhın varlığından onun, Türkiye Selçukluları sarayında önemli görevlerde bulunduğu anlaşılmaktadır. Ziyaeddin Karaaslan’ın, I. İzzeddin Keykavus döneminde emir-i devat (divitdar) olarak görev aldığı ve Sis Hâkimi Leon’a menşurlu hilat vermek üzere vazifelendirildiği kaynaklarda geçmektedir. Aynı Ziyaeddin Karaaslan’ın I. Alâeddin Keykubat zamanında, 630/1233 yılında divan-ı sahip (sultanın vekili) sıfatıyla ve diğer divan üyeleriyle birlikte Erzurum, Ahlat, Adilcevaz ve Van bölgesine gönderildiği ifade edilmektedir. Ziyaeddin Karaaslan’ın, ne zaman vefat ettiği belli değildir. Eldeki bilgilere göre, 630/1233 yılından sonra vefat ettiği ve bundan evvel de adı geçen mescidi inşa ettirmiş olması muhtemeldir.</p><p>.</p> | 37.874326 | 32.499632 |
| Terceman Mescidi | <p>Tercüman Mescidi, Karatay ilçesinde, adını taşıyan mahallede (günümüzde Şemsi Tebrizi Mahallesi) yer almaktadır. Zahirüddin Mansur Tercüman tarafından yaptırılan mescidin, inşa tarihi ve mimarı hakkında bilgi bulunmamaktadır. Mimari özellikleri ve banisi Zahirüddin Mansur’un yaşadığı dönem dikkate alınarak XIII. yüzyıla tarihlendirilebilir. Kare bir mekândan oluşan mescit, tuğla kubbe ile örtülüdür. İnşa malzemesi olarak moloz taş ve tuğla kullanılmıştır. Duvarlar yarıya kadar moloz taş ile örülerek araya ahşap hatıllar atılmıştır. Hatılların üstü ise tamamen tuğladır. Yapının iç bölümünde beş destekli alçı cüz rafı ile rafın ve desteklerin etrafında da sülüs bir yazı kuşağı bulunmaktadır. Yazı kuşağının üzeri kalın bir badana tabakası ile kaplandığı için yazılar tam olarak okunamamakta ise de; okunabilen kısımlardan bunun Fetih Suresi olduğu anlaşılmaktadır.</p> | 37.875666 | 32.499058 |
| Beyhekim Mescidi | <p>Alâeddin Tepesi’nin güneybatısında, aynı adlı mahalle ve sokaktadır. Giriş bölümü, türbe ve harimden oluşan Selçuklu mescitlerindendir. XIII. Yüzyılın ikinci yarısına tarihlenir. Banisi olan ünlü tabip Nahçıvanlı Ekmeleddin (Beyhekim)’in mütevazı türbesi, giriş mahallindedir. Mabedin mimarı bilinmemektedir. Sonradan kuzey cephesine ahşap bir minare kondurulmuştur. Mescit, kesme taş ve yer yerde mermer kullanılarak inşa edilmiştir. Mescidin çini mozaik tekniğinde yapılmış orijinal mihrabında bitkisel ve yazılı bordürler ağır basmaktadır. Sadece niş içerisinde geometrik bezemeler vardır. Niş içerisinde ve bordürlerde Kur’an-ı Kerim’den ayetler (Tevbe/225, Ankebût/45) yer almaktadır. Bu orijinal mihrap, 1899 yılında Almanya Berlin Müzesi’ne kaçırılmıştır.</p> | 37.871682 | 32.488391 |
| Zevle Sultan Mescidi | <p>Selçuklu ilçesine bağlı İhsaniye Mahallesi’ndedir. Üzerindeki kitabesinde inşa tarihi ve banisine ait bir bilgi bulunmasa da; yapı XIII. Yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilmekte, kitabenin ilk satırındaki ifade de Alâeddin Keykubat dönemine işaret etmektedir. Kitabesinde “Büyük Sultan Alâü’ddünyâ ve’d- dîn (in saltanat günlerinde) Allah’ın mescitlerini ancak Allah’a inanan, namaz kılan, zekât veren ve Allah’tan başkasından korkmayanlar imar eder. İşte doğru yola ermişlerden olmaları umulanlar bunlardır” anlamına gelen Tevbe Suresi’nin on sekizinci ayeti yazılıdır. Zevle sultan türbesi inşa edilmiştir. Mescidin hiçbir yerinde çini ve izi yoktur. Mihrap ve minber sonraki dönem ilavesi olup oldukça sade tasarlanmıştır. Mescit ve türbe son zamanlarda restore edilmiştir.</p> | 37.873371 | 32.489088 |
| Abdülmümin Mescidi | <p>Konya’da, Selçuklulardan kalan ünlü mescitlerden biridir. Alâeddin Tepesi’nin güneybatısında bulunan Abdülaziz Mahallesi’nde yer alır. Kitabesine göre, daha önce yerinde bir mescit bulunuyordu. Bugünkü mescidi ise, Kılıçarslan oğlu Sultan Keyhüsrev zamanında, Emir-i Hac-zade Mahmut, 674/1275 yılında onun yerinde yeniden yaptırmıştır.Mescit, “Abdü’l-Mü’min” adını, Karamanoğulları Devrinde, civarındaki hankâhında görevli bulunan ve “Mü’min Halîfe” (ö. 19 Şaban 876/31 Ocak 1472) diye meşhur olan Kadirî tarikatı şeyhinin adından almış ve sonraları bu şekilde tanınagelmiştir. Kare planlı mescit, kübik bir harimden meydana gelen Selçuklu mescitlerindendir. Esas cephesi doğudandır. Cepheleri kesme ve moloz taş duvarlıdır. Kubbesi tuğladandır. Vakfiyesine göre, sonraları “Yediler Mescidi” diye de anılmıştır. Mescidin, dükkân, ev, fırın, hamam, tarla, değirmen, su dolabı yerleri, bağ, köy, tuz pazarı ve çiftlik gibi zengin gelirleri olan birçok vakıf mülkleri vardı.</p> | 37.870267 | 32.489364 |
| Sakahane Mescidi | <p>Mescit, Ferhuniye Mahallesi’ndedir. Kare bir plana, taş ve tuğla ile yapılmış dört duvar üzerinde tuğla örgü küçük bir kubbesi bulunan mescit, vakfiyesine göre 646 H. 1248 M. yıllarında, Emir Kemaleddin tarafından yaptırılmıştır. Mescidin bitişiğinde bir türbe ve zaviye olduğu, bunun 1314 H. 1896 M. yılında onarıldığı vakıf kayıtlarında işaret edilmiştir. Bugün bu türbe ve zaviye tamamen yıkılmıştır. Mescit bitişiğindeki türbede Hızır-ı İlyas’a ait bir makamın mevcut olduğu cihetle mescidin, Hızır-ı İlyas olarak adlandırıldığı, keza bu civarda Sakahane adı ile bir de sarnıç bulunması dolayısıyla bir adının Sakahane olduğu anlaşılmaktadır. Mescit içinde alçı süslü, sade bir mihrap vardır.</p> | 37.875118 | 32.491373 |
| Piri Mehmet Paşa Mescidi | <p>Karatay ilçesinde cami, matbah ve zaviyeden ibaret olan külliyenin içindedir. Külliye, Yavuz Sultan Selim ile Kanuni Sultan Süleyman’a vezirlik yapmış olan Piri Mehmet Paşa tarafından 1523 yılında yaptırılmıştır. Mehmet Paşa, düzenlettiği bir vakfiye ile de külliyeye zengin vakıflar tahsis etmiştir. Tek kubbeli ibadethanelerden olan Piri Mehmet Paşa Camii’nin kuzeyinde üç bölümlü son cemaat yeri bulunmakta, kuzeybatı köşesinde minaresi yükselmektedir. Doğudan Selçuklu eseri Siyavuş Türbesi’ne, batıdan da külliyenin matbahına bitişiktir.</p> | 37.868247 | 32.504194 |
| Beşarebey Mescidi | <p>Konya’da, Türkiye Selçukluları Döneminden kalan mescitlerden olup, Alâeddin Tepesi’nin kuzeyindedir. </p><p>Emir-i Âhur Beşare Bey tarafından, 15 Cemaziyelevvel 616 (29 Temmuz 1219) tarihinde inşa ettirildiği,</p><p> kitabesinde belirtilmektedir.Bulunduğu mahallenin isminden dolayı “Ferhuniye Mescidi” diye de bilinir. Yazar </p><p>İ. Hakkı Konyalı, XIII. yüzyılın ilk yarısında İç Anadolu’da meydana gelen çok şiddetli bir depremin, </p><p>önemli zararlar verdiği mimari eserler arasında bu mescidin de bulunduğunu belirtir. Günümüze gelinceye </p><p>kadar büyük küçük birçok tamir gördüğü, izlerinden anlaşılmaktadır.Mescidin yan duvarları taş, örtüsü</p><p> tuğladan inşa edilmiştir. Mihrabın orijinalinin çini mozaik olduğu sanılmaktadır. Minber yenidir. Beşare Bey, </p><p>yaptırdığı diğer eserler gibi bu mescidinin her türlü masrafını en iyi şekilde karşılamak için, zengin gelirli </p><p>vakıflar tahsis etmiştir.</p> | 37.8754421078004 | 32.4874536937485 |